کتاب ارزیابی و شناسایی سنگ های قیمتی به قلم امیر آریانی مهر، مدیر و مدرس مرکز گوهرشناسی و آموزش علوم و فنون جواهرات به رشته تحریر در آمده است.
در این کتاب ابتدا به مفاهیم اولیه و مباحث بنیادین گوهرشناسی پرداخته شده است سپس ویژگی هایی از سنگ های قیمتی و نیمه قیمتی که برای شناسایی آنها استفاده می شود مورد بررسی قرار گرفته است و در ادامه دستگاه ها، ابزارها و تجهیزات گوهر شناسی که از آنها برای ارزیابی مشخصات سنگ های قیمتی و در نهایت شناسایی آنها استفاده می شود معرفی و روش استفاده از آن به طور جامع بیان می شود.
با توجه به حضور روز افزون سنگ های مصنوعی (Synthetic) در بازار جواهرات و لزوم شناسایی این نوع گوهر ها از نمونه های طبیعی در فصلی از کتاب به بررسی نشانه های شناسایی سنگ های طبیعی پرداخته شده است. همچنین با توجه به اختلاف قیمت بالای گوهرهای بهسازی شده نسبت به نمونه های غیر بهسازی شده آن در فصلی مجزا به معرفی روش های بهسازی سنگ های قیمتی و نیمه قیمتی پرداخته شده است.
بخش دوم کتاب ارزیابی و شناسایی سنگ های قیمتی به معرفی بیش از 150 نوع از گوهرها می پردازد و مشخصات و ویژگی های لازم برای شناسایی این سنگ ها که در تشخیص آنها موثر هستند معرفی می شود.
این کتاب حاصل تجربیات سالیان حضور نویسنده اثر، امیر آریانی مهر در بخش های مختلف علوم زمین و معدن و تدریس گوهرشناسی در موسسه گوهرشناسی لیان گوهر است که تقدیم به علاقمندان و دوستداران سنگ های قیمتی و نیمه قیمتی می شود.